آخرین مطالب
بایگانی
منتشر شده در 28 جولای 2019
Print Friendly, PDF & Email

گفت‌وگو با آیت‌الله محمدباقر تحریری در فضیلت بیست و پنجمین روز ماه ذی‌القعده

دحوالارض توجه توحیدی به نظام عالم است

معارف : امروز بیست و پنجم ذی‌القعده، روز دحوالارض است. روزی که خشکی‌های زمین از محلی که کعبه بر آن بنا شده، گسترش یافت. این روز در آموزه‌های اهل بیت(ع)، از روزهای بافضیلت به شمار رفته و انجام دادن برخی اعمال عبادی مانند روزه و نماز در آن تأکید شده است. برای پی بردن به اسرار معنوی این روز با آیت‌الله محمدباقر تحریری، مدیر مدرسه علمیه مروی تهران گفت‌وگو […]

دحوالارض توجه توحیدی به نظام عالم است

معارف : امروز بیست و پنجم ذی‌القعده، روز دحوالارض است. روزی که خشکی‌های زمین از محلی که کعبه بر آن بنا شده، گسترش یافت. این روز در آموزه‌های اهل بیت(ع)، از روزهای بافضیلت به شمار رفته و انجام دادن برخی اعمال عبادی مانند روزه و نماز در آن تأکید شده است. برای پی بردن به اسرار معنوی این روز با آیت‌الله محمدباقر تحریری، مدیر مدرسه علمیه مروی تهران گفت‌وگو کرده‌ایم که از نظرتان می‌گذرد.

یکی از اسرار سوره نازعات، دحوالارض است

آیت‌الله تحریری در ابتدای سخن و با اشاره به اسرار سوره نازعات توضیح می‌دهد: نازعات یعنی فرشتگانی که جان‌ها را می‌گیرند؛ این سوره به توصیف قیامت و مناظر هولناک آن و سرنوشت نیکوکاران و بدکاران در آن روز می‌پردازد و به داستان حضرت موسی(ع) و سرنوشت فرعون اشاره می‌کند. این سوره در جواب منکرین معاد و قیامت آمده است، برای آن‌هایی که وقوع قیامت را امری محال می‌دانستند. در انتهای آن هم تأکید می‌کند که هیچ فردی از زمان وقوع قیامت خبر ندارد. در این سوره همچنین به «دحوالارض» یعنی روز گسترش زمین اشاره شده است؛ «وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها».

او اضافه می‌کند: فعل «دحاها» که در این آیه برای زمین به کار رفته، از نظر اکثر مفسران به معنای بسط و گستردن است. البته برخی دیگر هم آن را به معنای بسط همراه با آماده‌سازی و مهیا کردن زمین برای سکونت می‌دانند. در آیات ابتدایی این سوره خداوند به پنج موضوع مهم قسم یاد کرده و هدف از آن را بیان حقانیت، تحقق مسئله معاد و رستاخیز می‌داند. این استاد حوزه در ادامه توضیح می‌دهد: از آنجا که گرفتن جان مؤمنان و کافران و تدبیر امور همه بندگان بر عهده فرشتگان است، این سوره با سوگند به انواع فرشتگان آغاز می‌شود.

دحوالارض از نشانه‌های ربوبیت خداوند است

آیت‌الله تحریری تشریح می‌کند: در این سوره بیان گوشه‌ای از ماجرای حضرت موسی(ع) و فرعون و طغیان و سرکشی در برابر حق، که مجازات سخت الهی را در دنیا برای او بدنبال آورد، مقدمه‌ای است برای بیان اصل کلی که طغیان و دنیاپرستی، انسان را به دوزخ می‌کشاند. در حالی که مبارزه با هواهای نفسانی و پروا در برابر پروردگار، انسان را به بهشت رهنمون می‌کند. اساس منطق قرآن کریم توحید در برابر منطق شرک است. شرکت برداشت اشتباهی است که از نظام عالم وجود دارد. منطق شرک با منطق دین الهی و معاد تضاد صد در صدی دارد. مشرکان اگر چه قائل به خدا هستند اما قائل به دین الهی و معاد نیستند. افراد مشرک با ادعای ربوبیت مانند فرعون نابود می‌شوند. این سوره بیان می‌کند نظام شرک نابودشدنی است. خداوند برای اثبات این نظام توحیدی بعضی از نشانه‌های ربوبیت خود را در این عالم بیان می‌کند که یکی از آن‌ها دحوالارض است.

او با تاکید مجدد بر آیه ۳۰ سوره نازعات می‌گوید: این آیه و آیه‌های پس از آن بیانگر قدرت خدای متعال است. دحوالارض توجه توحیدی به نظام عالم است و کمک می‌کند از این توجه به ادامه نظام که زندگی آخرت است برسیم. از مهمترین آثار این سوره اثبات معاد است. دحوالارض به معنای گستراندن زمین و بیرون آمدن خشکی‌های زمین از زیر آب است. طبق برخی روایات و منابع کهن اسلامی، زمین در ابتدا زیر آب بود، سپس خشکی‌ها از آن سر برآوردند. طبق احادیث و کتاب‌های تاریخی نخستین جایی که از زمین سربرآورد، زمین مکه یا همان کعبه و روز آن هم ۲۵ ذی‌القعده بود.

دحوالارض واقعی، گسترش عدالت در عصر ظهور است

مدیر مدرسه علمیه مروی تهران با اشاره به بعضی روایات درباره اینکه دحوالارض روز ظهور امام زمان(عج) است نیز توضیح می‌دهد: مرحوم سیدبن‌طاووس(ره) می‌فرماید: «شیخ صدوق(ره) در کتاب ثواب‌الاعمال روایتی نقل کرده که روز ۲۵ ذی‌القعده روز قیام قائم(ع) است». در رابطه با این روز آداب و اعمالی نیز وارد شده است. به طوری که روزه در این روز پاداش قابل توجهی دارد. همچنین بر خواندن ادعیه ویژه‌ای تاکید شده که یکی از این ادعیه، ارتباط با ظهور حضرت مهدی(عج) دارد. در این دعا توصیفاتی است که به بحث مهدویت و گسترش آنچه از مسجدالحرام و مکه صورت می‌گیرد، اشاره شده است.

آیت‌الله تحریری اضافه می‌کند: اگر چه در روز دحوالارض، گسترش زمین از زیر کعبه در جهان مادی اتفاق افتاده است ولی دحوالارض واقعی که گسترش معنویت، عدالت و امنیت است، با وقوع ظهور رخ می‌دهد. قیام آن حضرت بیان می‌کند که در پایان این عالم، حکومت حق الهی ظهور پیدا کرده و در آن حکومت انسان‌ها به دو گروه کلی ظهور پیدا می‌کنند؛ افرادی که هم‌ردیف حاکمیت دین خدا هستند و آن‌هایی که در برابر حاکمیت دین الهی قرار می‌گیرند که پس از اتمام حجت یا به حضرت گرویده و یا نابود می‌شوند. ظهور امام زمان(عج) نمونه‌ای از تحقق قیامت است که زمان آن می‌تواند هر کدام از روزهای روایت شده مانند دحوالارض باشد.

زیارت امام رضا(ع) از بافضیلت‌ترین اعمال روز دحو‌الارض است

او به روایتی از ثامن‌الحجج(ع) نیز اشاره کرده و می‌گوید: در کتاب المراقبات از امام رضا(ع) روایت شده است که در شب بیست و پنجم ماه ذی‌القعده حضرت ابراهیم(ع) و حضرت عیسی(ع) متولد شده‌اند. روز گسترش زمین، روز مبارکی است که آداب و اعمال ویژه‌ای مانند روزه، احیا و شب زنده‌داری، ذکر و دعا، انجام غسل به نیت روز دحو‌الارض و نماز مخصوصی برای آن ذکر شده است. در میان این اعمال، زیارت امام رضا(ع) از بهترین و با فضیلت‌ترین اعمال مستحبی این روز است؛ این روز مقارن با روزی است که امام رضا(ع) از مدینه به سمت مرو حرکت کرد. اقدامی که نقش بسیاری در جلوگیری از بروز و رواج فرقه‌های انحرافی داشت.

این استاد اخلاق در پایان تأکید می‌کند: پدیده‌های زیادی مانند رانش زمین، کسوف، خسوف، زلزله و… اتفاق می‌افتد که نقطه مشترک تمام این پدیده‌ها تعبد و توجه به خالق مدبر است. تعیین آداب عبادی برای روز دحوالارض هم نشان از اهمیت و عظمت این روز است. دحوالارض بیان می‌کند خلقت این جهان توسط خدای متعال تدریجی است که از اجمال به تفصیل آمده و این به تحول خاص در قیامت و برچیده شدن نظام عالم منتهی می‌شود.

برش:

دحوالارض واقعی که گسترش معنویت، عدالت و امنیت است، با وقوع ظهور حجت خدا رخ خواهد داد

مطالب مرتبط

منتشر شده در 28 جولای 2019

گفت‌وگو با آیت‌الله محمدباقر تحریری در فضیلت بیست و پنجمین روز ماه ذی‌القعده

گفت‌وگو با آیت‌الله محمدباقر تحریری در فضیلت بیست و پنجمین روز ماه ذی‌القعده
تیتری وارد نشده است

مطالب مرتبط

برچسب‌ها:, ,