منتشر شده در 09 جولای 2018
Print Friendly, PDF & Email

شرح حدیث عنوان بصری – قسمت ششم

«استقامت در طریق تکامل»
یکی از مهم‌ترین عوامل سازندهٔ انسان در طریق کمال، استقامت در جهت ایجاد شرایط و مقابله با موانع و مشکلات سلوک است.
قرآن کریم استقامت و پافشاری را از جمله ویژگی‌های راه یافتگان و واصلان معرفی نموده‌است:
«إِنَّ الَّذِینَ قَالُواْ رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُواْ تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَهُ أَلاَّ تَخَافُواْ وَ لاَ تَحْزَنُواْ»
در حقیقت، کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداست؛ سپس ایستادگی کردند، فرشتگان بر آنان فرود می‌آیند و می‌گویند هان، بیم مدارید و غمگین مباشید.»
شیطان با وسوسه‌های خود، راه‌های مخالفت عملی با حق را نشان می‌دهد که یا ابتدائاً از حق اطاعت نکند یا بر اطاعت از حق تداوم نداشته باشد. خداوند در این باره می‌فرماید: «یَأَیُّهَا النَّاسُ کُلُواْ مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلَالاً طَیِّبًا وَ لاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَ تِ الشَّیْطَـنِ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ»
ای مردم، از آنچه در زمین است حلال و پاکیزه را بخورید، و از گام‌های شیطان پیروی مکنید که او دشمن آشکار شماست.
بهره‌مندی از امور مادی، نتایج زودرسی دارد، که در برابر آن ارتباط با عالم غیب و انجام کارهای شایسته نیاز به مجاهده و تلاش پیگیر دارد و انسان باید با هواها و تمایلات دنیایی خود مخالفت کرده و آن‌ها را محدود نماید ولی یأس و ناامیدی آفتی است که همواره سالکان را تهدید می‌کند و شیطان با جلوه دادن ناکامی‌ها و شکست‌ها به سالک، درصدد سست نمودن عزم و ارادهٔ انسان‌هایی است که به فکر اصلاح نفس و سفر به کوی دلدار هستند. یکی از عوارض ناامیدی، کسالت و سستی سالک است که او را از عمل بازمی‌دارد. برای عارض نشدن این حالت و حصول حالت استقامت، لازم است به فرمودهٔ حضرت علی (علیه السّلام) توجه دقیق نمود که می‌فرماید:
 «المؤمن یرغب فیما یبقی، و یزهد فیما یفنی… بعید کسله، دائم نشاطه.»
مؤمن نسبت به آن‌چه باقی است [عالم آخرت] متمایل است و در امور فانی[دنیایی] تعلّق قلبی ندارد… کسالتش دور و نشاطش دائمی است.
بنابراین کسالت را به هر صورت که باشد، باید از خود دور کرد، چون به فرمودهٔ امام باقر (علیه السّلام) به دین و دنیای انسان ضرر می‌زند و کسی که نسبت به امر دنیایش کسل باشد در امر آخرتش کسل‌تر است.

مطالب مرتبط